Atriyal Fibrilasyon
Kısaca
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıkları (atriyumlar) arasında düzensiz ve genellikle hızlı bir elektriksel aktiviteye bağlı olarak gelişen bir durumdur. Bu durum, kalbin verimli bir şekilde kan pompalamasını engelleyebilir ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.
Nedir
Atriyal fibrilasyon, kalpteki elektriksel sinyallerin düzensizleşmesi sonucu ortaya çıkan bir ritim bozukluğu türüdür. Normalde kalp, sinüs düğümü adı verilen doğal bir odak tarafından düzenlenen düzenli bir ritme sahiptir. Ancak atriyal fibrilasyonda, atriyumun kasılması düzensiz hale gelir ve bu da kalp atışlarının hızlı, düzensiz ve kaotik olmasına neden olur.
Belirtileri nelerdir
Atriyal fibrilasyonda en yaygın belirtiler şunlardır:
Göğsünüzde kuş çırpınıyormuş gibi bir his ya da kalbinizin hızla çarptığı hissi (kalp çarpıntısı)
Aşırı yorgunluk
Baş dönmesi veya sersemlik hissi
Bayılma (senkop)
Nefes darlığı (dispne)
Göğüs ağrısı (angina)
Bazı hastalar ise, bu belirtileri hissetmeyebilir ve durumları tesadüfen bir muayene sırasında öğrenirler.
Nedenleri
Kalbinizin dokusunda ve elektrik sisteminde meydana gelen değişiklikler atriyal fibrilasyona neden olur. Bu değişikliklere neler sebep olabilir?
Yaş ilerledikçe atriyal fibrilasyon riskiniz, özellikle 65 yaşından sonra artar.
Diğer kardiyovasküler hastalık türleri; kalp damar hastalığı, kalp kapak hastalığı ve kalp yetmezliği yer alır.
Diğer tıbbi durumlar; bunlar arasında yüksek tansiyon, aşırı kilo, guatr hastalıkları, kronik böbrek hastalığı ve obstrüktif uyku apnesi bulunur.
Aşırı alkol kullanımı; "aşırı alkol tüketimi" de dahil olmak üzere önerilen sınırın üzerinde alkol tüketimi, riskinizi artırır.
Fiziksel aktivite eksikliği; her gün yeterli hareket etmiyorsanız atriyal fibrilasyon gelişme olasılığınız daha yüksektir.
Aşırı egzersiz antrenmanı; fiziksel aktivite kalbinize iyi gelir, ancak iyi şeylerin de fazlası zarar. Yıllar boyunca günde en az üç saat aşırı egzersiz veya yüksek yoğunluklu dayanıklılık antrenmanı yaparsanız, atriyal fibrilasyon geliştirme olasılığınız daha yüksektir.
Son araştırmalara göre, bazı gen değişiklikleri atriyal fibrilasyon ile ilişkilidir. Bu genetik bağlantılar, daha genç yaşta başlayan bazı atriyal fibrilasyon vakalarını açıklayabilir.
Ne zaman hekime başvurmalıyız
Atriyal fibrilasyon belirtileri yaşıyorsanız, derhal bir doktora başvurmalısınız. Özellikle çarpıntı, nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirebilir. Ayrıca, bu durumu daha önce yaşamışsanız ve belirtiler tekrarlıyorsa, derhal bir kalp doktoruna görünmelisiniz.
Tanı yöntemleri
Elektrokardiyogram (EKG), atriyal fibrilasyonu teşhis eder. Bu test, kalbinizden geçen elektrik sinyallerinin bir grafiğini oluşturur. Sonuçlar, atriyal fibrilasyon veya diğer ritim bozukluğu türlerini de gösterebilir.
Fiziksel bir muayene yapılır ve tıbbi geçmişinizi incelenir.
Atriyal fibrilasyon tedavi planınızı etkileyebilecek durumlar da dahil olmak üzere diğer durumları kontrol etmek için kan testleri istenir.
Kalbinizin yapısını ve işlevini değerlendirmek için ekokardiyografi yapılır.
Hekiminiz gerek görürse günlük aktiviteleriniz sırasında kalbinizin elektriksel aktivitesini kaydetmek için bir monitör (Holter monitörü veya kardiyak olay monitörü) takmanızı isteyebilir.
Tedavi seçenekleri
Atriyal fibrilasyon tedavisi, durumun ciddiyetine ve belirtilere bağlı olarak değişir. Tedavi yöntemleri arasında ilaç tedavisi, elektriksel kardiyoversiyon, kateter ablasyonu ve cerrahi müdahale bulunmaktadır. Amacımız, kalp ritmini düzenlemek, semptomları hafifletmek ve komplikasyon riskini azaltmaktır.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Bunlar, atriyal fibrilasyonun ilerlemesini önlemek için günlük olarak yapabileceğiniz şeylerdir. Yaşam tarzı değişiklikleri, atriyal fibrilasyonun tüm evrelerinde, hatta belirtiler ortaya çıkmadan önce bile önemlidir.
Sizin için sağlıklı bir kiloya ulaşın ve bunu koruyun
Alkol tüketimini sınırlayın
Tütün kullanımından kaçının
Önerilen miktarda fiziksel aktivite yapın
Yüksek tansiyon, obezite, obstrüktif uyku apnesi ve diyabet dahil olmak üzere atriyal fibrilasyon riskinizi artıran tüm durumları yönetmeliyiz.
İlaç tedavisi
Doktorunuz kalp atış hızınızı ve/veya kalp ritminizi kontrol altına almak için ilaçlar yazabilir. Bu ilaçlar kalbinizin hasar görmesini önleyebilir ve sizi rahatsız veya endişeli hissettiren şikayetleri azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz ayrıca, felce yol açabilecek kan pıhtısı riskini azaltan ilaçlar da yazabilir.
Atriyal fibrilasyonu yönetmek için ihtiyacınız olan ilaçlar zamanla değişebilir. Genellikle, felç geçirme riskiniz varsa kan sulandırıcı (antikoagülanlar) kullanmanız gerekir. Doktorlar genellikle aşağıdaki kan sulandırıcı ilaçları: Apixaban, Rivaroksaban, Dabigatran, Edoksaban ve bazı durumlarda bunların yerine Coumadin denen kan sulandırıcı ilacı reçete ederler.
Kalp atış hızınızı yönetmek için veya kalbinizin normal (sinüs) ritminde atmasına yardımcı olan ilaçlar doktorunuz tarafından ilave olarak yazılacaktır.
Atriyal fibrilasyon için ablasyon tedavisi
Katater ablasyonu: Bu minimal invaziv bir işlemdir. Hastaya anjiyo benzeri kasık yoluyla işlem uygulanır. Ablasyonda temel amaç akciğer toplardamarı ile sol kulakçık arasındaki elektriksel bağlantının kesilmesine dayanmaktadır. Bu amaç için, yakma (radyofrekans) veya balon ile dondurma işlemi kullanılmaktadır.
Cerrahi tedavi: Cerrahınız, anormal sinyalleri engellemek için labirent desenini izleyen bir yara dokusu oluşturur. Cerrahi ablasyon genellikle başka bir nedenle (örneğin koroner arter bypass ameliyatı veya kapak ameliyatı) yapılan kalp ameliyatı sırasında gerçekleşir.
Kardiyoversiyon: Kalp doktorunuz kalp ritminizi normale döndürmek için bir cihaz (defibrilatör) veya ilaç kullanarak kalp ritmini normale döndürmeye çalışır.
Sol kulakçık apendiks (LAA) kapatılması: Kan sulandırıcı ilaçlara tolerans gösteremiyorsanız veya kan sulandırıcı ilaçlara rağmen felç geçirdiyseniz, felç riskinizi azaltmak için bir cihaz (sol kulakçık apendiks kapatma cihazı) implantasyonu için uygun olabilirsiniz. Bu işlem, kalbinizde kan pıhtılarının kolayca oluşabileceği bir keseyi kapatır.
Nasıl korunuruz
Atriyal fibrilasyondan korunmak için sağlıklı yaşam tarzı önemlidir. Düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek, alkol ve kafein alımını sınırlamak, stres yönetimi sağlamak ve sigara içmemek gibi alışkanlıklar kalp sağlığınızı korumada etkilidir. Ayrıca, düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak, riski yüksek bireyler için oldukça faydalıdır.

Yazar
SELAMİ DEMİRELLİ